Beginnen met bikepacking: de complete gids van A tot Z

Bikepacking, een fietstrektocht, avontuurlijk fietsen, vakantiefietsen 2.0, ongeacht hoe je het ook noemt – wij noemen het voor ons gemak ‘bikepacken’ –, het is de laatste jaren steeds populairder geworden. Waarom? Fietsvakanties zijn over het algemeen immens in populariteit gestegen en niet zonder goede reden. Ze zijn avontuurlijk, actief en leuk voor het gehele gezin! Ook met z’n tweetjes of in je eentje is een fietsvakantie heerlijk. Bikepacking is simpelweg een nog avontuurlijkere variant hierop!

Bikepacken is een samensmelting van minimalistisch kamperen/bivakkeren en het maken van een fietstrektocht. Het is in dat opzicht te vergelijken met backpacken. Het grote verschil is echter dat je bij bikepacking alles op twee wielen doet.

Ondanks het feit dat een zo’n avontuurlijke fietstrektocht erg gaaf is schrikt het veel mensen af. Immers: je hebt veel spullen, kennis en andere dingen nodig. Daarom vind je hier alles wat jij moet weten als je van plan bent om te gaan bikepacken! Zo ga je goed voorbereid op tocht en voorkom je veelgemaakte fouten.

Wat is bikepacking – en hoe verschilt het van een ‘normale fietsvakantie’?

Wat is bikepacking – en hoe verschilt het van een ‘normale fietsvakantie’?

Bikepacking is net als backpacken, maar dan op de fiets. Je neemt al je spullen mee, waaronder je kampeerspullen, en verplaatst je overdag met de fiets. Doorgaans maak je voor bikepacking geen gebruik van een traditionele toerfiets, maar eerder een gravelracer, racefiets of mountainbike. Deze hebben een wat sportievere zit dan de traditionele toerfiets. Dit betekent echter ook dat je wat anders moet verzinnen voor het meenemen van de bagage. Gravelracers, racefiets of mountainbikes hebben immers geen bagagedragers.

Een ander groot verschil ten opzichte van een normale fietsvakantie is hoeveel en wat voor spullen je meeneemt. Bij een bikepack-tocht is het van belang om zo min mogelijk spullen mee te nemen. Het streven is namelijk om zo min mogelijk ‘extra’ gewicht mee te nemen.

Daarnaast heeft bikepacking een wat avontuurlijker karakter. Met een gravelracer of mountainbike kun je namelijk routes kiezen die je met een normale toerfiets niet had kunnen doen. Bovendien zorgt het feit dat je compleet zelfvoorzienend bent ook voor een avontuurlijker gevoel.

De verschillen tussen bikepacking en een traditionele fietsvakantie zijn (in het kort):

  • je bent nagenoeg zelfvoorzienend, je neemt al je spullen zelf mee
  • voor bikepacken maak je doorgaans gebruik van een sportieve fiets
  • mogelijkheid om buiten de gebaande paden te treden
  • lichtgewicht & minimalistisch kamperen speelt een grote rol

Waarom de nadruk op minimalisme en lichtgewicht?

Waarom de nadruk op minimalisme en lichtgewicht?

Bikepacking heeft niet zonder goede reden een minimalistisch karakter. Namelijk, hoe meer gewicht je meeneemt, hoe meer moeite het je kost om te fietsen. Dit merk je helemaal als er veel moet worden geklommen. Daarnaast speelt ook pakvolume een belangrijke rol: je hebt maar beperkte ruimte in de fietstassen en moet dus bewuste keuzes maken over wat je wel of niet meeneemt.

Beginnen met bikepacking hoeft niet lastig te zijn

Bikepacking kan in het begin dus best indrukwekkend lijken. “Is het niet te hoog gegrepen voor mij”, “Dat lijkt me veel te veel gedoe”, het zijn allemaal gedachtes die nu in je hoofd rond (kunnen) zweven. Dit hoeft echter niet zo te zijn. Als je je goed voorbereidt is beginnen met bikepacking goed te doen. Natuurlijk, je moet wel de tijd nemen om te leren over de verschillende aspecten van dit type fietsvakantie, maar zodra je eenmaal die basis hebt gecreëerd zul je zien dat het allemaal meevalt en dat het de moeite zeker waard is.

Wat je allemaal moet weten én hebben lees je hieronder.

Wat je nodig hebt om te gaan bikepacken

Je wilt gaan bikepacken, wat heb je allemaal nodig? Helaas kunnen we je niet een eenvoudig lijstje geven waarop je alle spullen terugvindt die je mee moet nemen. Wat je meeneemt is namelijk sterk afhankelijk van je eigen voorkeuren, de duur van de tocht en waar je wilt gaan bikepacken. Daarom beschrijven wij hieronder wanneer je wat nodig hebt en waar je rekening mee moet houden. Zo kun je zelf bepalen wat je meeneemt.

Een goede fiets is van essentieel belang
Een goede fiets is van essentieel belang

Tijdens een fietsvakantie is het belangrijkste stuk uitrusting de fiets zelf. De fiets moet in goede staat verkeren en comfortabel zijn. Wat voor fiets je nodig hebt? Dit hangt af van wat je van plan bent. Wil je alleen maar over goed begaanbare wegen fietsen, dan voldoet een racefiets met comfortabele geometrie of een normale toerfiets. Wil je echter ook bospaadjes of onverharde wegen meepakken, dan kun je beter kiezen voor een gravelracer, mountainbike of een zogenaamde adventure bike.

Hoe dan ook, het is van essentieel belang dat de fiets in goede staat verkeert! Dit houdt in dat de fiets goed is onderhouden en dat de onderdelen niet te veel versleten zijn. Een keertje langs de fietsenmaker voor een grote beurt vóór de tocht is geen overbodige luxe.

Daarnaast is comfort ook niet onbelangrijk. Zorg ervoor dat je ook na een hele dag in het zadel nog comfortabel zit. De juiste bandenspanning, nieuw stuurlint of handvatten en het juiste zadel, het zijn allemaal factoren die hier een rol in spelen.

Bovendien is het ook belangrijk dat je je fiets goed kent: als er onverhoopt toch iets misgaat is het wel zo handig als je weet hoe je dit kunt verhelpen. Kapotte kettingen, lekke banden, het zijn allemaal ongelukjes die je gemakkelijk kunnen overkomen. Weten hoe je dit moet verhelpen zal je zeker uit de brand helpen.

Niet alleen de fiets zelf is belangrijk, maar ook de accessoires spelen een belangrijke rol. Denk hierbij aan de juiste fietstassen, de fietsnavigatie, een eventuele zadeltas, een hand- of CO2-pomp, reservespulletjes, noem maar op.

De kampeerspullen
De kampeerspullen

Kamperen, je hebt het waarschijnlijk al eens gedaan. Toch is zogenaamd minimalistisch kamperen, soms ook wel bivakkeren genoemd, andere koek. Immers, alles moet zo licht en compact mogelijk zijn! Hoe minimalistisch je het wilt maken moet je zelf weten, sommige mensen zijn bereid om veel luxe in te leveren, anderen niet.

De belangrijkste zaken waar rekening mee moet worden gehouden zijn:

  • de tent
  • het slaapsysteem
  • eten en koken
  • overige spullen

Laten we beginnen bij de tent. Een goede tent voor bikepacking is niet te zwaar, niet te groot, gemakkelijk op te zetten en bestand tegen de elementen. Daarnaast moet de tent ook genoeg ruimte bieden voor het aantal beoogde personen en het slaapsysteem. Wil je precies weten hoe je de perfecte tent uitkiest? Klik hier en bekijk ons uitgebreide artikel over het vinden van de perfecte tent voor jouw fietsvakantie.

Dan het slaapsysteem. Deze term klinkt in eerste instantie vrij ingewikkeld, maar het is simpelweg een verzamelnaam voor je slaapmatje, slaapzak en eventuele kussen. Het belangrijkste aan het slaapsysteem is dat het goed is afgestemd op de omstandigheden tijdens de tocht. Ga je naar Zuid-Frankrijk? Zorg dan dat je een slaapzak hebt die niet te warm is, een geïsoleerde slaapmat is dan ook niet nodig. Bekijk de beste slaapzakken.

Speur hiervoor diverse weerwebsites of apps af. Zoek naar de gemiddelde en minimale temperaturen gedurende de nacht in dit gebied. Bij slaapzakken staat vaak aangegeven wat de comfort- en limiettemperatuur is. De isolatiewaarde van slaapmatten wordt uitgedrukt in ‘R’. Hoe hoger de R-waarde, hoe beter de slaapmat warmte vasthoudt en koude uit de grond tegenhoudt. Of je een opblaasbaar kussentje meeneemt is compleet afhankelijk van eigen voorkeur.

Klik op onderstaande linkjes om de beste slaapzakken per temperatuur te bekijken

Aangezien je bij een bikepacking tocht de hele dag inspanning levert, is eten en koken zeker niet onbelangrijk. Over het eten gedurende de dag hebben we het later in dit artikel nog over, hier zullen we ons focussen op het eten wat je eet tijdens het kamperen.

Je hebt namelijk twee keuzes: warm of koud eten. Als je besluit warm te eten heb je een gaskokertje en een pot nodig. Er zijn tal van survival- of backpack maaltijden waar je alleen maar wat kokend water aan hoeft toe te voegen. Daarnaast bestaat ook de optie om niet te koken, maar simpelweg al je maaltijden koud te eten. Dit kan aan de hand van maaltijdshakes, repen en andere dingen. Altijd koud eten is echter niet voor iedereen weggelegd.

Tot slot moet er ook rekening worden gehouden met andere kampeerspullen die niet per se onder een bepaalde categorie vallen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan persoonlijke hygiëne, een setje spelkaarten (als je met z’n tweeën bent), een boek, een lekkere warme trui of iets anders. Hoeveel je van deze ‘extra’ spullen meeneemt is wederom afhankelijk van je persoonlijke wensen.

Natuurlijk heb je niet alleen al deze spullen nodig, maar moet je ook weten hoe je ze moet gebruiken! Oefen daarom met het opzetten van je tent, met het opblazen van je slaapmat en het aanzetten van je gasbrander. Op deze manier kom je niet voor nare verrassingen te staan tijdens je tocht.

Spullen voor tijdens het fietsen – sportvoeding, fietskleding en accessoires
Spullen voor tijdens het fietsen – sportvoeding, fietskleding en accessoires

Tot dusver hebben we het gehad over de fiets zelf, de accessoires voor op de fiets en alle benodigde spullen voor het kamperen. Wat we nog niet hebben besproken zijn de zaken die je nodig hebt tijdens het fietsen, zoals de voeding en passende kleding.

Tijdens het fietsen is het vooral belangrijk dat je genoeg koolhydraten naar binnen werkt. Doe je dit niet, dan kom je vanzelf “de man met de hamer” tegen. Hoe doe je dit het beste? Door constant te blijven eten, in ieder geval elk uur wel wat. Gemakkelijke manieren om aan je koolhydraten te komen zijn boterhammen, repen, sportdranken en gels. Daarnaast moet je ook de benodigde vetten en eiwitten binnenkrijgen, dit kun je het beste doen tijdens je ontbijt en avondmaaltijd.

Meer weten over sportvoeding tijdens het fietsen? Hier vind je onze uitgebreide guide!

Degelijke fietskleding is ook belangrijk. Zo is goede regenkleding van essentieel belang en is een comfortabele fietsbroek met zeem essentieel voor het comfort. Een goede fietsbroek, een fietstenue, een windjack en een regenjack, het zijn allemaal kledingstukken die je simpelweg nodig hebt. Als fietser heb je deze waarschijnlijk al. Waar je wél rekening mee moet houden is dat wel zo fris is als je je kleren wast. Een tube wasmiddel kan hiervoor een prima oplossing zijn. Heb je geen mogelijkheid om je fietskleding te wassen? Neem dan wat reservekleding mee.

Tot slot moeten ook de diverse accessoires worden benoemd. Denk hierbij aan zaken zoals een goede fietsbril, een fietshelm, handschoenen, enzovoorts. De belangrijkste les is dat je alleen spullen mee moet nemen die je echt nodig hebt en waarvan je weet dat ze werken.

Een geschikte bestemming vinden
Een geschikte bestemming vinden

Bikepacken kan in principe overal. Van een bescheiden bikepacking tocht door de Benelux tot een uitdagende en avontuurlijke tocht door het achterland van IJsland, het kan allemaal. De mogelijkheden zijn werkelijk waar oneindig. Het vinden van een geschikt land en regio is niet al te lastig maar wel één van de meest essentiële stappen. Immers, veel van het te verschaffen materiaal is afhankelijk van de plek waar je wilt bikepacken.

Begin je net met bikepacking, dan is het niet verstandig om je eerste tocht op een bijzonder uitdagende plek zoals IJsland te doen. Nee, begin je net, dan is het veel slimmer om een wat kortere bikepacking tocht te ondernemen in een land met goede infrastructuur en niet al te barre omstandigheden, zoals Frankrijk, Duitsland of Nederland. Na het kiezen van een land ben je nog niet klaar: je moet immers nog de regio en route bepalen.

Hieronder vind je een aantal populaire en geliefde opties voor bikepacking. Wees niet bang om hier van af te wijken, het zijn immers slechts suggesties en dienen puur als inspiratie! Wil je nog meer inspiratie opdoen? Er zijn tal van boeken over interessante landen, regio’s en routes voor bikepacking.

Bikepacken in Zuid-Frankrijk
Bikepacken in Zuid-Frankrijk

Eén van de meest geliefde plekken om te bikepacken is Zuid-Frankrijk. Met name in de lente- en herfstmaanden is het hier goed toeven en zijn de omstandigheden ideaal. Frankrijk kent een goede infrastructuur met tal van goed begaanbare wegen, mountainbike paden en een verzameling aan onverharde wegen. Er zijn gebieden met veel hoogteverschil maar ook uitgestrekte vlaktes. Er is voor ieder wat wils!

Overnachten kan op een van de vele boerencampings, wildkamperen is (helaas) verboden. Op rustdagen is er ook genoeg te doen: bezoek eens een wijngaard, struin door een authentiek dorpje of maak een korte wandeling door de prachtige natuur.

Door de Benelux

Voor een prachtige meerdaagse bikepacking tocht hoef je niet ver van huis te zijn. Een mooie, veelzijdige tocht door Nederland, België en Luxemburg is geliefd onder bikepackers. Waarom zul je wel snappen: van de polder naar de heuvels van Zuid-Limburg en van de naaldbossen in de Ardennen naar de kust van België. Er zijn tal van routes te bedenken door de Benelux. Ook hier is de infrastructuur subliem en zijn er meer dan genoeg plekken om te kamperen.

Groot-Brittannië
Groot-Brittannië

Groot-Brittannië is één van de gaafste landen om in te bikepacken. Waarom? Ten eerste is Engeland bijzonder veelzijdig. Van de kliffen van Dover tot de groene glooiende heuvels in Wales en van de bossen in het binnenland tot de heftige bergen in Schotland, er valt hier van alles te beleven. Ten tweede zijn de Britten bijzonder gastvrij, dit zul je zeker merken als je besluit hier je tocht te maken.

Tot slot is er in Groot-Brittannië een echte cultuur van fietsen! Ongeacht of je nu van huis uit een wielrenner, mountainbiker of toerfietser bent, je voelt je hier absoluut welkom. De infrastructuur in Engeland is steeds meer afgestemd op fietsers, wat een bikepacking tocht ondernemen een stuk gemakkelijker én veiliger maakt.

Wil je meer weten over bikepacken in Groot-Brittannië? Lees dan het boek ‘Bikepacking on the wild trails of Britain’.

Bikepacken in de Alpen

Ben je toe aan een uitdaging en ben je niet bang voor het echte klimwerk? Dan is er eigenlijk maar één gebied in Europa waar je heen moet: de Alpen! Kamperen doe je dan simpelweg op de campings die je tegenkomt. We raden aan om Frankrijk en Zwitserland links te laten liggen, deze landen zijn namelijk erg duur. Oostenrijk, Duitsland en Italië daarentegen, zijn vrij goedkoop. Boodschappen doen, overnachtingskosten, aan het einde van de rit scheelt dit toch honderden euro’s.

Bikepacken in de Alpen is overigens niet niks: je moet echt fit zijn vanwege de grote hoogteverschillen die je dagelijks moet overbruggen. Dagen waarop je meer dan 1000 hoogtemeters maakt zijn geen uitzondering. Let daarom extra op het gewicht van je bagage!

Al met al zijn de Alpen één van de gaafste gebieden om te gaan bikepacken. Ook andere bergachtige gebieden, waaronder de Pyreneeën, zijn uitdagende bestemmingen.

IJsland
IJsland bikepacking

IJsland? Ja, IJsland. Je zou het zo 1-2-3 niet denken, maar in IJsland kan prachtig gefietst worden! Het eiland is immers erg dunbevolkt, wat maakt dat de natuur nog ongerept is. Hier bikepacken is dan ook een echt avontuur! IJsland heeft een prachtige natuur die soms aandoet als een Maanlandschap. Helaas is IJsland niet echt geschikt als eerste tocht: je moet toch wel veel ervaring hebben wil je hier gaan bikepacken. Je bent namelijk compleet op jezelf aangewezen en de weersomstandigheden hier zijn niet al te mals.

Wil je weten hoe dat er precies aan toe gaat, zo’n fietstrektocht in IJsland? Check dan deze video van Global Cycling Network.

Een goede voorbereiding is essentieel

In principe ben je met het lezen van dit artikel al bezig met de voorbereiding van je aanstaande bikepacking trip. Je vergaart immers waardevolle kennis over wat je nodig hebt voor een dergelijke tocht én waar je deze wellicht kan gaan maken. Je weet inmiddels al veel over alle spullen die je mee moet nemen en met welke zaken je rekening moet houden.

Dit is echter nog niet alles: de hele tocht moet worden uitgestippeld, de verschillende kampeerplekken moeten worden gecontacteerd, noem maar op. Het voorbereiden van je fietstrektocht is van essentieel belang en moet zeker goed gebeuren. De zaken waarmee rekening moet worden gehouden bij de planning zijn:

  • de route
  • accommodatie
  • alternatieve opties (met betrekking tot route én accommodatie)
  • weersomstandigheden
  • vervoer
  • fysieke gesteldheid

Bikepacking is een veelzijdige manier van vakantie vieren en het is een proces waarbij je constant dingen blijft leren. Ga er daarom ook niet vanuit dat je eerste tocht vlekkeloos zal verlopen. Waarschijnlijk zal je her en der foutjes maken en dat is helemaal oké. Het hoort er nu eenmaal bij en is erg leerzaam. Zie het als iets positiefs! Op die manier blijf je namelijk groeien.

Onze favoriete boeken over bikepacking

Natuurlijk wil je zo veel mogelijk fouten voorkomen. Daarom zijn er ook verscheidene boeken die alle aspecten van bikepacken haarfijn weten uit te leggen. Van materiaalkeuze tot tochtenplanning en van de juiste voeding tot handige tips voor lichtgewicht kamperen, deze boeken omvatten gezamenlijk alles wat je moet weten over bikepacking en zijn daarom zeker aan te raden!

Er zijn tal van boeken te vinden over bikepacking, fietstrektochten en fietsvakanties. Elk van deze boeken stipt bepaalde onderwerpen aan en kunnen daardoor flink verschillen. Onze favoriete boeken zijn:

Basic Illustrated Bike Touring and Bikepacking
Basic Illustrated Bike Touring and Bikepacking

Dit boek is dé nummer 1 handleiding over bikepacking en fietstrektochten. Het is een boek dat alle aspecten van bikepacking aanstipt. Daarnaast zijn er in het boek veel handige tips te vinden, onder andere over materiaalkeuze, het maken van noodreparaties en het plannen van je toekomstige tocht.

Ultralight Bike Touring and Bikepacking
Ultralight Bike Touring and Bikepacking

Dit door Justin Lichter geschreven boek is gericht op de (toekomstig) bikepacker die vastberaden is om zo min mogelijk gewicht mee te nemen op zijn tocht. In het boek wordt uitgelegd hoe je zo veel mogelijk gewicht weet te besparen. Ook wordt er aandacht besteedt aan handige vaardigheden en technieken. Zeker een aanrader!

Bike Touring – The Sierra Club Guide to Travel on Two Wheels
Bike Touring – The Sierra Club Guide to Travel on Two Wheels

Het boek ‘Bike Touring – The Sierra Club Guide to Travel on Two Wheels’ is een boek dat niet per se is geschreven met bikepacking in gedachte. In plaats daarvan richt het zich meer op alle vormen van fietsvakanties. Desondanks is het een leerzaam boek met allerlei handige lessen, tips en weetjes.

Escape by Bike:
Escape by Bike

‘Escape by Bike’ verschilt sterk van de drie hiervoor genoemde boeken. In plaats van puntsgewijs langs alle aspecten van fietsvakanties of bikepacken te gaan, bespreekt dit boek alle benodigde zaken aan de hand van verschillende klimaten: bossen, bergen, woestijnen, de tropen en steden. Bij elk klimaat wordt je verteld wat je mee moet nemen en waar je rekening mee moet houden. Dit wordt gedaan aan de hand van prachtige foto’s van de fietsreizen van de auteur – Joshua Cunningham.

Fit worden voor je aanstaande fietstrektocht
Fit worden voor je aanstaande fietstrektocht

Iets wat je niet moet vergeten is de fysieke voorbereiding. Meerdere dagen achterelkaar in het zadel is namelijk niet niets. Het is belangrijk dat je fit bent, ongeacht of je nu een tocht hier in Nederland maakt of een tocht van een week in de Alpen onderneemt. Natuurlijk, je hoeft niet een graatmager trainingsbeest te zijn, maar een goede basisconditie is zeker vereist. Hoe bereik je dit precies?

Hier zijn meerdere manieren voor. Zo kun je een trainingsschema aanhouden of simpelweg vaak fietsen (>3 maal per week). Op deze manier raak je ook meteen bekend met je materiaal. Intervaltrainingen, trainen aan de hand van intervallen, goede rekoefeningen en hersteltrainingen, er zijn tal van soorten training die je kunt gebruiken om je conditie bij te timmeren voor je op je tocht gaat. Dit kan overigens ook aan de hand van een fietstrainer of ander soort hometrainer.

Bikepacken in het kort

Bikepacken is nu eenmaal niet erg eenvoudig. Er komen tal van zaken bij kijken, je moet met allerlei factoren rekening houden en je moet best veel materiaal aanschaffen. Desondanks is het de laatste jaren razend populair. Dit reden hiervoor is simpel: het is bijzonder leuk, gaaf en leerzaam! Het is dan ook zeker de moeite en het geld waard.

Aan de hand van dit artikel hopen we je voorbereiding op je toekomstige fietstrektocht een stuk te hebben vergemakkelijkt. Als het goed is weet je nu wat bikepacking precies inhoudt, wat voor fiets je hiervoor kunt gebruiken en welke spullen je allemaal nodig hebt. Daarnaast heb je nu verschillende bestemmingen op het oog en kun je aan de hand van onze aangeraden boeken nóg meer leren over bikepacking!

Ben jij weleens gaan bikepacken? Laat het ons weten door een berichtje achter te laten. (we lezen ze allemaal en proberen ze binnen 2 werkdagen te beantwoorden)